Ετικέτα: Θεωρία

Σημειώσεις για το μάθημα Τ.Π.Ε.

Κατηγορίες
Calc LibreOffice Ε ΤΑΞΗ Υπολογιστικά φύλλα

Διαγράμματα / Γραφήματα – Calc

Το γράφημα (ή διάγραμμα) είναι η απεικόνιση των δεδομένων του υπολογιστικού φύλλου, που επιτρέπει στους χρήστες να βγάλουν “οπτικά” συμπεράσματα από τα δεδομένα του φύλλου. Υπάρχουν διάφοροι τύποι γραφημάτων. Ο τύπος που θα επιλέξετε εξαρτάται από τον τύπο των δεδομένων και τον τρόπο με τον οποίο θέλετε να τα παρουσιάσετε.

Γράφημα ΣτήληςΚατάλληλο για την προβολή αλλαγών στα δεδομένα σε μια χρονική περίοδο και την σύγκριση μεταξύ τους
Γράφημα ΠίταςΔιευκολύνει τη σύγκριση των αναλογιών. Κάθε τιμή εμφανίζεται ως μια φέτα της πίτας, επομένως είναι εύκολο να δείτε το σχετικό μέγεθος μιας τιμής σε σχέση με τις άλλες αλλά και το σύνολο των δεδομένων.
Γράφημα ΓραμμήςΕμφανίζει τιμές ως σημεία που συνδέονται με μια γραμμή. Αυτό το γράφημα είναι πολύ χρήσιμο όταν θέλουμε να εμφανίσουμε τη μεταβολή ενός μεγέθους με την πάροδο του χρόνου.
Είδη γραφημάτων

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ/ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

  • Ανοίγετε το αρχείο με τα δεδομένα σας.
  • Επιλέγετε τα δεδομένα που θα μπουν στο γράφημα μαζί με τις κεφαλίδες γραμμών και στηλών.
  • Επιλέγετε το εργαλείο Εισαγωγή γραφήματος στη Βασική εργαλειοθήκη. Εμφανίζεται ο Οδηγός Διαγράμματος.
οδηγός Διαγράμματος/Γραφήματος

Στο 1ο βήμα επιλέγετε τον τύπο του διαγράμματος/γραφήματος. Εάν επιλέξετε Στήλη, όπως βλέπετε στην εικόνα, μπορείτε να επιλέξετε Όψη 3Δ που σας δίνει τη δυνατότητα να επιλέξετε σχήμα ράβδου, κυλίνδρου, κώνου ή πυραμίδας. Επιλέγετε Επόμενο.

Στο 2ο βήμα το πρόγραμμα έχει αναγνωρίσει την περιοχή δεδομένων. Βλέπετε ότι θεωρεί την 1η γραμμή ως κεφαλίδα και την 1η στήλη ως ετικέτα. Αφήνετε τις προεπιλεγμένες τιμές. Εφόσον είναι επιλεγμένο το Σειρές δεδομένων σε στήλες, κάθε σειρά/γραμμή του φύλλου αντιστοιχεί σε μια στήλη στο γράφημα. Επιλέγετε Επόμενο.

Στο 3ο βήμα μπορείτε να αλλάξετε τη σειρά εμφάνισης στο γράφημα/διάγραμμα και να προσθέσετε ή να αφαιρέσετε σειρές/γραμμές δεδομένων. Επιλέγετε Επόμενο.

Στο 4ο και τελευταίο βήμα μπορείτε να δώσετε Τίτλο και Υπότιτλο στο γράφημά σας καθώς και στους άξονες Χ, Y, Z και να επιλέξετε τη θέση που θα μπει το Υπόμνημα αν θέλετε να προβληθεί (αλλιώς απο – επιλέγετε το τετράγωνο μπροστά από το Προβολή υπομνήματος). Επιλέγετε Τέλος και εμφανίζεται το διάγραμμα/γράφημα ως αντικείμενο στο φύλλο.

Να θυμάστε ότι ένα γράφημα είναι ένα δυναμικό αντικείμενο, οπότε ενημερώνεται αυτόματα από τις τυχόν αλλαγές στα δεδομένα του φύλλου.

ΜΕΡΗ ΔΙΑΓΡΑΜΜΑΤΟΣ/ΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ

Το διάγραμμα περιλαμβάνει :

  • την επιφάνεια διαγράμματος
  • τον τοίχο
  • τις σειρές δεδομένων
  • τον τίτλο
  • το υπόμνημα (εφόσον επιλέξατε να εμφανίζεται)
  • τον οριζόντιο άξονα Χ
  • τον κατακόρυφο άξονα Y (και στα τρισδιάστατα μοντέλα και τον άξονα Z).

Μπορείτε να επεξεργαστείτε κάθε μέρος του διαγράμματος ξεχωριστά αρκεί

  • να κάνετε δεξί κλικ πάνω σε κάθε μέρος και να επιλέξετε Μορφοποίηση ……. π.χ. Μορφοποίηση τίτλου διαγράμματος
  • να κάνετε διπλό αριστερό κλικ πάνω στο συγκεκριμένο μέρος που θέλετε να επεξεργαστείτε.

Κάνοντας διπλό αριστερό στο περίγραμμα του διαγράμματός σας εμφανίζεται η εργαλειοθήκη διαγράμματος από όπου μπορείτε επίσης να μορφοποιήσετε κάθε μέρος του διαγράμματος ξεχωριστά.

Εργαλειοθήκη διαγράμματος/γραφήματος

Η εξοικείωση με τη μορφοποίηση ενός διαγράμματος χρειάζεται πολύ απλά ενασχόληση. Καλό είναι επίσης να μην θεωρούμε ένα γράφημα “έργο τέχνης” και να φροντίζουμε να τονίζουμε τα βασικά σημεία που θέλουμε να προσέξει αυτός που θα του δείξουμε το γράφημα. Αφού τελειώσετε την επεξεργασία του γραφήματος (και κάνετε κλικ εκτός) μπορείτε να το αποθηκεύσετε ως εικόνα με δεξί κλικ πάνω του → Εξαγωγή ως εικόνα.

Κατηγορίες
Calc LibreOffice Ε ΤΑΞΗ Υπολογιστικά φύλλα

Σχετική και Απόλυτη αναφορά σε κελί του Calc

Έχουμε ήδη πει ότι γράφοντας έναν τύπο σε ένα κελί λογιστικού φύλλου πολύ συχνά αναφερόμαστε σε ένα άλλο κελί του ίδιου λογιστικού φύλλου του οποίου χρειαζόμαστε το δεδομένο για να υπολογίσουμε το αποτέλεσμα. Η αναφορά σε άλλο κελί μπορεί να είναι σχετική ή απόλυτη. Η μεγάλη διαφορά μεταξύ αυτών των των 2 αναφορών είναι η εξής :

Οι σχετικές αναφορές ΑΛΛΑΖΟΥΝ όταν γίνεται αντιγραφή του τύπου σε άλλο κελί ενώ οι απόλυτες αναφορές παραμένουν ΣΤΑΘΕΡΕΣ ανεξάρτητα από το πού αντιγράφονται.

ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ

Από προεπιλογή, όλες οι αναφορές κελιών είναι σχετικές. Αυτό σημαίνει ότι όταν αντιγράφονται σε άλλα κελιά, αλλάζουν με βάση τη σχετική θέση των γραμμών και των στηλών. Για παράδειγμα, εάν αντιγράψετε τον τύπο =A1+B1 από τη σειρά 1 στη σειρά 2, ο τύπος θα γίνει =A2+B2. Οι σχετικές αναφορές είναι κατάλληλες όποτε χρειάζεται να επαναλάβετε τον ίδιο υπολογισμό σε πολλές σειρές ή στήλες.

ΑΠΟΛΥΤΗ ΑΝΑΦΟΡΑ

Υπάρχουν περιπτώσεις όμως που η αναφορά κελιού δεν πρέπει να αλλάξει κατά την αντιγραφή ενός τύπου διότι τότε θα γίνει λανθασμένος υπολογισμός αποτελέσματος. Σε αυτή την περίπτωση δημιουργείτε απόλυτη αναφορά χρησιμοποιώντας το σύμβολο του δολαρίου – $ πριν την αναφορά στη στήλη, στη γραμμή ή και στα 2. π.χ.

  • $Β$1 → σημαίνει ότι η στήλη ΚΑΙ η σειρά ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΝΤΙΓΡΑΦΗ
  • Β$1 → σημαίνει ότι η σειρά ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ κατά την Αντιγραφή
  • $Β1 → σημαίνει ότι η στήλη ΔΕΝ ΑΛΛΑΖΕΙ κατά την Αντιγραφή

Για να καταλάβετε καλύτερα τι συμβαίνει, “κατεβάστε” και ανοίξτε το αρχείο ΤΙΜΗ ΑΓΟΡΑΣ – ΤΙΜΗ ΠΩΛΗΣΗΣ (ods ή xlsx)

ΤΙΜΗ-ΑΓΟΡΑΣ-ΤΙΜΗ-ΠΩΛΗΣΗΣ
ΤΙΜΗ-ΑΓΟΡΑΣ-ΤΙΜΗ-ΠΩΛΗΣΗΣ
Απόλυτη αναφορά σε κελί

Όπως βλέπετε η τιμή πώλησης ισούται με την τιμή αγοράς + τον υπολογισμό του ΦΠΑ πάνω σε αυτή την τιμή. Το αποτέλεσμα της πρόσθεσης αυτών των 2 τιμών είναι η τιμή πώλησης ενός προϊόντος.

Αντιγράψετε το 24% στα κελιά Β2 έως Β6. Είναι σωστό αυτό που συμβαίνει; Είναι απαραίτητη η αντιγραφή;

Αναιρέστε την προηγούμενη αντιγραφή και αντιγράψτε τον τύπο του κελιού C2 στα κελιά C3 έως C6 αφήνοντας κενά τα κελιά Β2 έως Β6. Είναι σωστοί αυτοί οι υπολογισμοί;

Τι πρέπει να αλλάξει στον τύπο =Α2+Α2*Β2 ώστε να κάνετε την αντιγραφή και να υπολογίσετε σωστά αποτελέσματα;

Επαναλάβετε τη δραστηριότητα στο σπίτι για να εμπεδώσετε τη διαφορά σχετικής και απόλυτης αναφοράς σε κελί.

Κατηγορίες
Calc LibreOffice Ε ΤΑΞΗ Υπολογιστικά φύλλα

Συνάρτηση If – Calc

Η συνάρτηση IF εκτελεί έναν λογικό έλεγχο. Ελέγχει αν ΙΚΑΝΟΠΟΙΕΙΤΑΙ μια συνθήκη και αποδίδει μια τιμή – στο κελί που εφαρμόζεται – αν η συνθήκη είναι TRUE (ΑΛΗΘΗΣ) και μια ΑΛΛΗ τιμή αν η συνθήκη είναι FALSE (ΨΕΥΔΗΣ). Η συνθήκη περιλαμβάνει διευθύνσεις κελιών, αριθμητικές τιμές και τελεστές σύγκρισης όπως <, <=, >, >=, <>, =. Η τιμή που αποδίδει στο κελί που εφαρμόζεται η συνάρτηση IF μπορεί να είναι αριθμητική τιμή ή κείμενο. Στην περίπτωση του κειμένου αυτό πρέπει να περιλαμβάνεται μέσα σε εισαγωγικά (Shift + το πλήκτρο ακριβώς πριν το πλήκτρο Enter).

Δραστηριότητα

  • Ανοίξτε ένα λογιστικό φύλλο. Στα κελιά Α1 ως Α10 εισάγετε εναλλάξ θετικές και αρνητικές τιμές, π.χ. 5, -3, 8, -10, κλπ. Στο κελί Α11 υπολογίστε το ΑΘΡΟΙΣΜΑ των δέκα τιμών με τη βοήθεια της συνάρτησης Άθροιση – SUM.
  • Επιλέξτε το κελί Β11 και πατήστε στη γραμμή τύπων το fx, τον Οδηγό συναρτήσεων, εντοπίστε τη συνάρτηση IF, επιλέξτε τη και πατήστε Επόμενο και έχετε το πλαίσιο διαλόγου της IF
  1. Μέσα στο πλαίσιο Έλεγχος επιλέξτε το κελί Α11 με το ποντίκι και κάντε κλικ δίπλα στο Α11 και προσθέστε > 0
  2. Μέσα στο πλαίσιο Τότε τιμή γράψτε “ΚΕΡΔΟΣ”
  3. Μέσα στο πλαίσιο Αλλιώς τιμή γράψτε “ΖΗΜΙΑ”
  4. Επιλέξτε Εντάξει.

Αλλάζοντας τις τιμές στα κελιά Α1 έως Α10 θα βλέπετε στο κελί Β11 αν έχετε κέρδος ή ζημία. Στο κελί Β11 μπορείτε τώρα να κάνετε μορφοποίηση υπό όρους.

Επιλέξτε το κελί Β11 και επιλέξτε το βελάκι στο τελευταίο κουμπί της εργαλειοθήκης μορφοποίησης – ΥΠΟ ΟΡΟΥΣ. Στο υπομενού επιλέξτε Συνθήκη. Στο πλαίσιο που θα εμφανιστεί μορφοποιήστε το κελί ανάλογα με το αν η τιμή του κελιού ισούται με “ΚΕΡΔΟΣ” ή “ΖΗΜΙΑ”.

Στο κελί C11 κάνετε νέα μορφοποίηση υπό όρους εάν ο τύπος είναι Α11>0 ή Α11<0.

Όπως βλέπετε έχετε πολλούς τρόπους μορφοποίησης. Και θα δούμε και άλλους.

Κατηγορίες
Calc LibreOffice Ε ΤΑΞΗ Υπολογιστικά φύλλα

Συναρτήσεις – Επιλογή Συνάρτησης – Calc

Εντοπίστε το αρχείο ΕΣΟΔΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ και ανοίξτε το.

Το ποσό που υπολογίζετε στο κελί Β8 είναι το Άθροισμα εσόδων μιας εβδομάδας και το ΠΟΣΟ? θα είναι το ποσό αυτό ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ από το ΠΟΣΑ? θα είναι τα Έσοδα κάθε ημέρας. Το Άθροισμα εσόδων μιας εβδομάδας ΕΞΑΡΤΑΤΑΙ από τα επιμέρους ΕΣΟΔΑ κάθε ΗΜΕΡΑΣ της εβδομάδας.

ΑΘΡΟΙΣΜΑ ΕΣΟΔΩΝ = ΕΣΟΔΑ ΔΕΥΤΕΡΑΣ + ΕΣΟΔΑ ΤΡΙΤΗΣ + …. + ΕΣΟΔΑ ΣΑΒΒΑΤΟΥ

Β8 = Β2 + Β3 + Β4 + … + Β7

ΆΘΡΟΙΣΗ = Β2 + Β3 + … + Β7 =>

SUM = (B2 : B7) (1) και φυσικά για να καταλάβει το Calc ότι πρόκειται για τύπο το = μπαίνει μπροστά από το SUM.

Η ευκολία λοιπόν του λογιστικού φύλλου ποια είναι ; Ότι μας δίνει ΕΤΟΙΜΟΥΣ πολλούς τέτοιους τύπους (όπως το SUM) που στα μαθηματικά ονομάζονται ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ. Άλλες έτοιμες συναρτήσεις που χρησιμοποιούνται και πάρα πολύ συχνά είναι ο Μέσος Όρος – Average, η εύρεση Ελάχιστου – Min και Μέγιστου – Max μέσα σε μεγάλο αριθμό τιμών καθώς και ο υπολογισμός του Πλήθους – Count τιμών που έχω στη διάθεσή μου.

Όπως βλέπετε στον τύπο (1) το Calc για να μην γράφει ένα-ένα το όνομα κάθε κελιού που εμπλέκεται σε έναν τύπο – ειδικά όταν αυτά είναι πάρα πολλά – χρησιμοποιεί τα ονόματα του 1ου κελιού και του τελευταίου κελιού της περιοχής κελιών, που οι τιμές τους εμπλέκονται στον υπολογισμό του τύπου, χωρισμένα με :. Ο τύπος (1) διαβάζεται ως εξής:

Πρόσθεσε τα περιεχόμενα των κελιών από Β2 έως και Β7 και καταχώρησε το αποτέλεσμα που θα βρεις στο κελί Β8 (που “φιλοξενεί” τη συνάρτηση SUM – Άθροισμα)

Διαδικασία επιλογής συνάρτησης – Σ

Επιλογή Συνάρτησης από το Σ στη γραμμή τύπων

Με επιλεγμένο το κελί που θα μπει το αποτέλεσμα επιλέγω από το Σ πριν τη γραμμή εισαγωγής την Άθροιση.

Το Calc επιλέγει μόνο του όλα τα κελιά που περιέχουν αριθμούς από πάνω του. Μόνο που στο συγκεκριμένο παράδειγμα το περιεχόμενο κάποιων κελιών από αυτά δεν πρέπει να μπει στον υπολογισμό.

Με το ποντίκι και την κουκίδα γεμίσματος φροντίζετε, σέρνοντάς τη να επιλεγούν τα σωστά κελιά.

Βλέπετε λοιπόν ποια είναι τα κελιά που οι τιμές τους θα μπουν στον υπολογισμό και εφόσον συμφωνείτε πατάτε το πράσινο τσεκ/Αποδοχή και βλέπετε αυτό, που φαίνεται στην επόμενη εικόνα

και το οποίο λέει ότι το άθροισα των περιεχομένων των κελιών Β2 έως και Β7 είναι 3070, η τιμή βρίσκεται μέσα στο κελί Β10 και είναι σωστή γιατί είναι ίδια με την τιμή του κελιού Β8 που υπολογίστηκε από την πρόσθεση των περιεχομένων του κάθε κελιού => SUM = B2 + B3 + B4 + B5 + B6 + B7.

Επιλέξτε το κελί Β9 και πατήστε στο πληκτρολόγιο το πλήκτρο Delete.

fx – Οδηγός Συναρτήσεων

Για οποιαδήποτε άλλη συνάρτηση εκτός των πιο συχνά χρησιμοποιούμενων απευθύνεστε στο εργαλείο fx στη γραμμή τύπων που αφορά τον Οδηγό συναρτήσεων.

Οδηγός Συναρτήσεων

Μπορείτε να αναζητήσετε μια συνάρτηση με το όνομά της εφόσον το ξέρετε. Μπορείτε επίσης να αναζητήσετε την συνάρτηση σε μια από τις Κατηγορίες (Μαθηματικές, Στατιστικές, κλπ.). Για παράδειγμα η SUM είναι μια Μαθηματική συνάρτηση ενώ η AVERAGE, MIN, MAX και COUNT, που είναι συχνά χρησιμοποιούμενες συναρτήσεις και υπάρχουν και στο εργαλείο Σ, είναι Στατιστικές συναρτήσεις.

Δραστηριότητα εξάσκησης

Στο αρχείο ΕΣΟΔΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ βρείτε στα κελιά Β12 και Β13 το ελάχιστο και το μέγιστο Εσόδων. Γράψτε στα κελιά Α12 και Α13 την κατάλληλη ετικέτα. Ποιες ημέρες έγιναν η ελάχιστη και η μέγιστη είσπραξη;

Στο σύνδεσμο https://help.libreoffice.org/Calc/Functions_by_Category/el → Όλες οι συναρτήσεις ανά κατηγορία για το LibreOffice.

Κατηγορίες
Calc LibreOffice Ε ΤΑΞΗ Υπολογιστικά φύλλα

Απλός υπολογισμός τύπου – Calc

Δραστηριότητα – Δημιουργία πίνακα όπου επιχειρηματίας καταγράφει καθημερινά τα έσοδα της επιχείρησής του.

Σε Νέο Υπολογιστικό φύλλο, στη στήλη Α και στο κελί Α1 γράφετε ΗΜΕΡΕΣ. Στο κελί Α2 συμπληρώνετε την ημέρα Δευτέρα, επιλέγετε πράσινο τσεκ/Αποδοχή και από κουκίδα γεμίσματος σύρετε με πατημένο αριστερό προς τα κάτω ως ημέρα Σάββατο.

Στη στήλη Β και στο κελί Β1 γράφετε ΕΣΟΔΑ. Στα κελιά Β2 έως Β7 συμπληρώνετε τα ποσά που εισέπραξε στο ταμείο του στο κλείσιμο κάθε ημέρας της εβδομάδας.

Στο κελί Α8 γράφετε ΣΥΝΟΛΟ ΕΣΟΔΩΝ. Παρατηρήστε ότι το περιεχόμενο του κελιού επειδή είναι μεγάλο “βγαίνει” και στο κελί Β8 εφόσον αυτό είναι άδειο. Αν γεμίσει με περιεχόμενο δεν θα βλέπετε και τις 2 λέξεις. Για να συνεχίσετε να τις βλέπετε έχετε 2 επιλογές :

  1. Να μεγαλώσετε το πλάτος της στήλης σέρνοντας τη διαχωριστική γραμμή των 2 στηλών στο ύψος της ονομασίας των στηλών – εκεί που ο δείκτης του ποντικιού γίνεται διπλό βελάκι.
  2. Με επιλεγμένο το κελί Α8 κάνετε δεξί κλικ → Μορφοποίηση κελιών → καρτέλα Στοίχιση →επιλέγετε Αυτόματη αναδίπλωση κειμένου → Εντάξει.

Στο κελί Β8 θα γράψετε τον τύπο υπολογισμού του αθροίσματος των ημερήσιων εισπράξεων. Στον τύπο αυτό ΔΕΝ θα χρησιμοποιείτε τα ποσά αλλά τα ΟΝΟΜΑΤΑ των κελιών μέσα στα οποία βρίσκονται τα ποσά. Έτσι αν γίνει κάποια αλλαγή ποσού, π.χ. από λάθος, με την αλλαγή του ποσού στο κελί και το πάτημα του enter το άθροισμα θα ενημερώνεται αυτομάτως. Ο τύπος λοιπόν είναι :

Β2+Β3+Β4+B5+B6+B7

ΠΡΟΣΟΧΗ !! Ότι αρχίζει με γράμμα, το Calc το θεωρεί κείμενο, ενώ εμείς θέλουμε να θεωρήσει το Β2 σαν μια ΜΕΤΑΒΛΗΤΗ που θα χρησιμοποιήσει το αριθμητικό περιεχόμενό της για τον υπολογισμό του Συνόλου εσόδων. Για να το πετύχουμε αυτό στην αρχή του τύπου γράφουμε το = που ούτως η άλλως το γράφουμε και στο χαρτί Σύνολο Εσόδων = Έσοδα Δευτέρας + ….. Συνεπώς ο σωστός τύπος είναι:

=b2+b3+b4+b5+b6+b7 (μικρά ή κεφαλαία γράμματα δεν επηρεάζει καθόλου το αποτέλεσμα)

Σωστός τύπος Συνόλου εσόδων

Επίσης, αν γράψετε τον παραπάνω τύπο στο κελί Β8 και είστε στα Ελληνικά και πατήσετε enter θα σας δώσει μήνυμα λάθους – #ΟΝΟΜΑ? – και αυτό γιατί ο τύπος είναι γραμμένος στα ελληνικά. Η ονομασία των στηλών στο Calc γίνεται όμως με τα γράμματα του αγγλικού αλφάβητου. Άρα θυμηθείτε να είστε σε αγγλικό πληκτρολόγιο όταν γράφεται τον τύπο. Ή αντί να γράψετε το Β2 κάντε κλικ πάνω στο κελί που βρίσκεται το ποσό. Πατήστε το + στο πληκτρολόγιο και κλικ στο κελί με το επόμενο ποσό και ούτω καθ’ εξής.

Αποθήκευση αρχείου με όνομα ΕΣΟΔΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ – Ονοματεπώνυμο, στο φάκελο της τάξης για το Σχολικό έτος που διανύετε και στο φάκελο με τις εργασίες στο σπίτι. Θα το χρειαστείτε για το μάθημα Συναρτήσεις στο Calc.